Wat is GOPACS?
GOPACS is een platform voor congestiemanagement dat namens de Nederlandse netbeheerders wordt beheerd. Het verbindt hen met marktpartijen: grootverbruikers en grote producenten, eigenaren van batterijen en congestiemanagementdienstverleners (CSP’s) die flexibel vermogen van meerdere locaties bundelen. Een locatie heeft een bemeterde aansluiting met een EAN-code nodig en flexibel vermogen dat op verzoek kan worden aangestuurd; bij veel contractvormen moet dat vermogen minstens 100 kW zijn.
Het platform verkoopt geen softwareabonnementen: netbeheerders gebruiken het om flexibiliteit aan te vragen in gebieden met congestie en betalen de deelnemers die die flexibiliteit leveren. Het is geen energiemanagementsysteem en geen tool voor handel op groothandelsmarkten, maar dezelfde flexibiliteit kan vaak ook geld opleveren in FCR, aFRR of de onbalansmarkt als de CSP en de balanceringsverantwoordelijke partij (BRP) dat op elkaar afstemmen. Redispatchbiedingen leveren geld op, maar brengen een bedrijf niet hoger in de wachtrij voor extra transportcapaciteit; voor een bedrijf op de wachtlijst kan een TDTR-contract met TenneT soms betekenen dat het eerder kan starten.
Het platform blijft zich ontwikkelen. In oktober 2026 is GOPACS Auctions gelanceerd als nieuwe manier om flexibel vermogen te contracteren, sinds 1 november 2026 kunnen ook andere netbeheerders het capaciteitscontract van een deelnemer activeren (Cross Operator activations), en het eigen redispatchkanaal van TenneT wordt voor eind 2026 aan GOPACS gekoppeld.
In Nederland wachten veel bedrijven door netcongestie jarenlang op een nieuwe of zwaardere netaansluiting. De netbeheerders breiden het net uit, maar zoeken intussen naar ruimte op het bestaande net. Die ruimte komt uit flexibiliteit: bedrijven die hun verbruik of productie op het juiste moment kunnen verschuiven of verminderen.
GOPACS (Grid Operators Platform for Congestion Solutions) is het platform waarop de Nederlandse netbeheerders die flexibiliteit inkopen. Het brengt landelijk netbeheerder TenneT en alle zes regionale netbeheerders (Liander, Stedin, Enexis, Westland Infra, Coteq en Rendo) samen op één plek.
Voor- en nadelen
Voordelen
- Eén platform voor flexibiliteitsverzoeken van alle Nederlandse netbeheerders.
- Betaalt voor flexibiliteit, en met een TDTR-contract kan een bedrijf op de wachtlijst eerder netcapaciteit gebruiken.
- De producten lopen uiteen van vrijwillige redispatchbiedingen tot contracten met beschikbaarheidsvergoedingen, zodat een locatie zelf kan kiezen hoeveel verplichtingen ze aangaat.
- Publiceert transparante congestie- en marktgegevens.
- Gratis te gebruiken voor marktpartijen.
Nadelen
- Alleen relevant voor netaansluitingen in Nederland.
- Het kost tijd om de producten en regels te doorgronden.
- Voor redispatchbiedingen is CSP-certificering vereist, en locaties met minder dan ongeveer 100 kW flexibel vermogen hebben meestal een externe CSP nodig.
- Geen tool om uw eigen assets te beheren of op groothandelsmarkten te handelen.
Functies
Redispatch
Vrijwillige intradaybiedingen waarbij deelnemers zelf volume, tijdstip en prijs bepalen; als een bieding wordt gematcht, betaalt de netbeheerder het verschil (spread) tussen de koop- en verkooporders.
GOPACS Auctions
Netbeheerders publiceren waar, wanneer en hoeveel flexibel vermogen ze nodig hebben, voor de volgende dag (day-ahead) en voor de langere termijn, en een winnende bieding wordt een capaciteitsstuurcontract (CSC) met die netbeheerder.
Capaciteitsstuurcontracten
Met een CSC-A-contract kan de netbeheerder op piekmomenten vragen om meer of minder transportcapaciteit te gebruiken; bij een CSC-T-contract liggen die momenten vooraf vast.
TDTR en biedplicht
Met tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR) krijgen klanten van TenneT gegarandeerd hun gecontracteerde transportcapaciteit gedurende minstens 85% van de uren in een jaar, en biedplichtcontracten verplichten partijen om flexibiliteit aan te bieden als congestie dreigt.
Cross Operator activations
Sinds november 2026 kan ook een andere netbeheerder dan uw eigen netbeheerder uw capaciteitscontract activeren, zodat TenneT flexibiliteit kan gebruiken die door regionale netbeheerders is gecontracteerd.
Congestiegegevens
Een openbare kaart met redispatchaankondigingen, plus afgeroepen redispatchvolumes en -kosten, CSC-activeringen en prestatie-indicatoren.
Hulp bij aanmelding
Ondersteuning bij het registreren van locaties, het koppelen van assets en de keuze tussen rechtstreeks deelnemen en deelnemen via een CSP.
Prijzen van GOPACS
Registratie bij en gebruik van GOPACS zijn gratis, en ook bieden in GOPACS Auctions kost niets, maar de samenwerking met een CSP of het aanpassen van uw installatie voor flexibel gebruik kan wel eigen kosten met zich meebrengen. Bedrijven verdienen geld door flexibiliteit aan te bieden: via biedingen bij redispatch en veilingen, of via de vergoeding die in hun capaciteitscontract is vastgelegd. De voorwaarden van elk contract worden met de netbeheerder afgesproken.
Integraties
Marktpartijen en CSP’s werken via de webapplicatie van GOPACS, en een ontwikkelaarsportaal documenteert de API’s voor redispatchaankondigingen en voor de afhandeling van contractactiveringen via het Shapeshifter UFTP-protocol. De redispatchbiedingen zelf worden geplaatst op aangesloten handelsplatforms zoals ETPA en EPEX SPOT (Nord Pool volgt binnenkort), die matches bevestigen en de afrekening verzorgen; met Cross-Platform Activation kan GOPACS een koopbieding op het ene platform koppelen aan een verkoopbieding op een ander platform. De meeste kleinere bedrijven nemen deel via een CSP die de technische koppeling en het bieden voor hen regelt.
Hoe u GOPACS instelt
- Controleer met de productvergelijking op de website van GOPACS welke producten bij uw locatie passen.
- Bepaal of u rechtstreeks deelneemt of via een congestiemanagementdienstverlener; redispatchbiedingen kunnen alleen worden geplaatst door een gecertificeerde CSP, maar een bedrijf kan ook zelf CSP worden.
- Maak een GOPACS-account aan en registreer uw bedrijf en netaansluiting.
- Vraag bij uw netbeheerder een flexibel contract aan of laat u als CSP certificeren via TenneT (geldig voor alle Nederlandse netbeheerders) en koppel de assets van uw klanten.
- Activeer redispatch of veilingen en begin met het indienen van biedingen.
Hoe u GOPACS gebruikt
Als een netbeheerder congestie verwacht, publiceert hij een flexibiliteitsverzoek voor een specifiek gebied en tijdvak. Een fabriek, batterijeigenaar of CSP in dat gebied biedt aan om verbruik of productie te verlagen of te verhogen, en het GOPACS-algoritme selecteert de biedingen die de congestie oplossen. Om elders geen nieuwe onbalans te veroorzaken, wordt elke bieding binnen het congestiegebied gekoppeld aan een tegengestelde bieding daarbuiten.
Deelnemers met een CSC-A-contract ontvangen in plaats daarvan activeringsberichten via GOPACS, meestal de dag vóór levering, en passen hun verbruik of productie aan zoals gevraagd; bij een CSC-T-contract liggen de tijdvakken vooraf vast. De openbare congestiekaart en de datapagina’s laten zien waar en wanneer flexibiliteit het meest gevraagd wordt, en dus waar hun vermogen het meest waard is.
Wat u kunt beheren met GOPACS
- Netaansluitingen en assets: Geregistreerde locaties en de flexibele installaties die eraan zijn gekoppeld.
- Biedingen: Biedingen voor redispatch en veilingen met volume, tijdvak en prijs.
- Contracten: Capaciteitsstuurcontracten, TDTR en biedplichtcontracten.
- Activeringen: Verzoeken van netbeheerders en de geleverde respons.
- Marktgegevens: Congestieaankondigingen, afgeroepen volumes en kosten per regio.
Veelgestelde vragen
Wat doet GOPACS?
GOPACS is een platform voor energieflexibiliteit waarop Nederlandse netbeheerders flexibel vermogen inkopen bij bedrijven en aggregators om netcongestie op te lossen.
Voor wie is GOPACS het meest geschikt?
Het is geschikt voor grootverbruikers en grote producenten van elektriciteit, batterijeigenaren en congestiemanagementdienstverleners met een netaansluiting in Nederland.
Is GOPACS gratis?
Deelnemers betalen niets voor registratie bij of gebruik van het platform, al kunnen een CSP of aanpassingen aan uw installatie wel geld kosten. Ze worden betaald voor de flexibiliteit die ze leveren.
Wat zijn de belangrijkste beperkingen van GOPACS?
Het platform dekt alleen het Nederlandse elektriciteitsnet, de regels en producten zijn complex voor nieuwkomers, en kleine locaties hebben meestal een CSP nodig om mee te doen.
Is GOPACS hetzelfde als Equigy?
Nee. Equigy is een platform van meerdere Europese transmissiesysteembeheerders voor balancerings- en redispatchdiensten, terwijl GOPACS zich richt op congestie in het Nederlandse net. Andere flexibiliteitsplatforms zijn onder meer Piclo Flex en aggregators zoals KrakenFlex.


